Bier en vrouwen?

 

Het bierwezen in ons land maakt zich op voor een primeur. Met Anne-Françoise Pypaert krijgt Orval voor het eerst een vrouw aan het hoofd. De huidige brouwmeester Jean-Marie Rock gaat in oktober met pensioen en geeft de fakkel in vrouwelijke handen. De nieuwe bazin werkt al een twintigtal jaar in de abdijbrouwerij: eerst als verantwoordelijke voor de waterzuivering, vervolgens als hoofd van het labo en binnenkort dus als hoofd toutcourt. Dat het aantreden van Jean-Marie Rock zelf, na een uitgebreide staat van dienst bij brouwerijen als Palm en Lamot, minstens even opmerkelijk was, wordt gemakshalve even vergeten. Rock was immers geen pater, maar een leek. Het is namelijk een illusie te denken dat de paters al dat bier zelf brouwen. In de meeste trappistenabdijen werd de brouwerij opgericht om de monniken een zinnige bezigheid te geven, namelijk bier brouwen voor eigen gebruik.

Orval is een uitzondering op die regel. De brouwerij werd in 1931 gesticht door leken om financiële middelen te genereren voor de heropbouw van de abdij. Het bier werd dus vanaf het begin - het eerste brouwsel verliet de abdij op 7 mei 1932 - door leken gebrouwen. Een vrouw aan hethoofd van een brouwerij is al lang geen nieuws meer. Dat zoiets gebeurt in een trappistenabdij is dat duidelijk wel, zo blijkt uit de aandacht die Anne-Françoise Pypaert te beurt viel. Toch hebben vrouwen in de loop van de geschiedenis zwaar hun stempel gedrukt op de brouwerij. Zo werd het eerste bier in Mesopotamië, het vruchtbare gebied tussen Tigris en Eufraat, eeuwen geleden door een vrouw gebrouwen. 

Ook in onze contreien was het brouwen van bier tot circa 1000 na Christus een vrouwelijke aangelegenheid. Brouwerijen zoals we die nu kennen, bestonden toen nog niet. Elke moeder voorzag in de noden van haar gezin. Daar kwam pas verandering in met de opkomst van de steden. Omdat de houten huizen dicht bij elkaar werden gebouwd, was het brandgevaar er te groot. Voor de productie van bier was vuur nodig, dus verbood de overheid het thuisbrouwen. Bier was in die tijd echter van groot belang. Water was immers niet drinkbaar, wegens vervuild. Bier was dat wel, omdat het werd gekookt. De stedelijke overheden werkten dan ook mee aan de oprichting van brouwerijen.

 Daar werd bier gebrouwen voor de hele stad, uiteraard in grote hoeveelheden, wat extra spierkracht vereiste. De vrouwen lieten het afweten. Bier brouwen werd een mannenberoep. Op spierkracht zal het bij Anne-Françoise alvast niet aankomen. De brouwerij van de trappisten is hypermodern en dus volledig geautomatiseerd. En of de Orval-liefhebbers iets zullen merken van de vrouwelijke toets? Dat valt te betwijfelen. 

De nieuwe bazin werkte jarenlang samen met de huidige brouwmeester en kent haar product door en door. En niet te vergeten: de paters waken! Het gaat tenslotte om hun boterham.

Jef Van den Steen (Grappa - KBC).    

 

Terug                                                                                     Terug