IJsheiligen 

 

Mammertius

Pancratius

Servatius

Weerspreuk: “Het kan vriezen in de mei, tot de IJsheiligen zijn voorbij.”

Sint-Servatius is de belangrijkste van de drie IJsheiligen. De anderen zijn Mammertius en Pancratius.

Veel mensen geloven dat Bonifatius ook in dit rijtje thuishoort. Dat is in Vlaanderen niet het geval, maar wel in Duitsland. Daar kent men overigens vier IJsheiligen-dagen en één ervan is gewijd aan een vrouw. In de lage landen kennen we namelijk een mild zeeklimaat terwijl er in Duitsland duidelijk een landklimaat heerst. De winters zijn er dus langer en kouder. Vandaar vier IJsheiligen.

In Frankrijk worden de IJsheiligen vooral beschouwd als ‘wijndieven’ omdat de zeer gevoelige knoppen van de wijnstok omstreeks deze tijd beginnen te zwellen en veel schade ondervinden van de nachtvorst.

“Al is Mammertius oud en grijs, hij houdt van vriezen en van ijs.” 11 mei

Mammertius (ook Mamertus) werd geboren nabij Lyon (Frankrijk). In 461 werd hij aartsbisschop van Vienne. Hij geraakte in 463 verwikkeld in een dispuut met paus Hilarius betreffende de privileges van het bisdom Arles. Mammertius was vooral bekend omwille van zijn theologische kennis en het feit dat hij het geloof opnieuw tot bloei bracht in wat een onverschillige regio bleek.

Eén van Mammertius’ verdiensten was dat hij de traditie van de Kruisprocessies opnieuw introduceerde. Hiervoor kreeg hij wel de goedkeuring van de paus en dit gebruik vond al gauw ingang in heel Europa. Mammertius verrichtte vele wonderen. Zo zou hij op een Paasnacht de stad Vienne behoed hebben voor brand, enkel door de kracht van het gebed aan te wenden. Hij stierf een natuurlijke dood omstreeks 477 en werd begraven in de kathedraal van Orléans. In de 16de eeuw werden zijn relieken echter verbrand door de Hugenoten. De H. Mammertius is de patroon van de herders en van de brandweer. Hij wordt vaak aangeroepen bij droogte, koortsaanvallen en bij ziekten van de borst. Mammertius wordt, samen met Servatius en Pancratius, tot de IJsheiligen gerekend.

“Pancraas, Servaas en Bonifaas, zij geven vorst en ijs helaas.” 12 mei

Pancratius (of Pancritas van Rome) werd omstreeks 290 geboren in Phrygië. Als veertienjarige wees werd hij naar Rome gebracht door zijn oom, de H. Dionysius. Hij bekeerde zich tot het christendom en kwam openlijk voor zijn geloof uit. Omstreeks 304 stierf hij samen met de H. Nereus, de H. Achilleus en de H. Domitilla de marteldood door onthoofding op de Via Aurelia in Rome.

 

Paus Vitalianus zond zijn relieken van de Calepodius-begraafplaats in Rome naar de Britse Eilanden met

het oog op de evangelisatie van Engeland. De H. Augustinus van Canterbury wijdde de eerste kerk in Engeland aan de H. Pancratius (Saint-Pancras). In navolging van deze eerste kerk werden nog andere Engelse kerken naar hem vernoemd. Een ander deel van zijn relieken werd in de kerk van de H. Pancratius in Rome begraven, deze werden echter in 1798 vernietigd. Het hoofd van de H. Pancratius bevindt zich nog in de basiliek van de H. Johannes Lateranus.

Voor nachtvorst zijt ge niet beschermd, tot dat Servatius zich ontfermt.” 13 mei

Servatius (of Servais) werd vermoedelijk in Armenië geboren. Hij was gedurende 37 jaar bisschop van Tongeren en later van Maastricht. Servatius is wellicht het best bekend omwille van het feit dat hij de H. Athanasius verwelkomde en onderdak bood tijdens diens verbanning uit Alexandrië (Egypte). In 359 liet hij van zich horen tijdens het concilie van Rimini. Enkele jaren eerder had hij reeds geijverd voor de afzetting van de ketterse bisschop van Keulen. Servatius bezat ook profetische gaven. Hij voorzag de inval van de Hunnen in Frankrijk in het midden van de vijfde eeuw. Op 13 mei 384 overleed Servatius aan de gevolgen van koorts. Hij werd aanvankelijk begraven in Tongeren en er deden zich vele mirakels voor bij zijn tombe. Na het verdwijnen van de bisschopszetel uit Tongeren werden zijn relieken overgebracht naar de naar hem vernoemde basiliek in Maastricht. De H. Servatius van Tongeren wordt aangeroepen tegen been- en voetproblemen, verlamming, muizen en ratten, reuma en voor het bekomen van succes. Hij is eveneens de patroonheilige van Grimbergen en Maastricht.

© Heiligenkalender

Terug                                                                                     Terug